Wederzijdse inspiratie in Zuid-Afrika
12-04-10 - Gerda Dijksman, districtschef Zuidwest-Drenthe, was voorheen landelijk projectleider huiselijk geweld. Twee maanden liep ze mee met de politie in Kaapstad in het kader van Top-POINT. Ze schrok enorm van de omvang van huiselijk geweld op haar tijdelijke werkplek. Veel mensen zijn werkloos. Er wordt veel gedronken en iedereen heeft een vuurwapen. Vooral de mannen zitten vol woede, vertelt Dijksman. ‘‘Veel vrouwen hebben wél werk. Als ze tien minuten te laat thuis is, vallen er klappen.’’
Stilte doorbreken
Dijksman was erg onder de indruk van Patricia de Lille, een van de weinige vrouwelijke politica’s. Zij pleit ervoor dat vrouwen zich meer gaan organiseren. Een voorbeeld: een man uit haar straat sloeg aan het eind van elke maand zijn vrouw. Het salaris kwam dan binnen en werd meteen verdronken, vertelde De Lille haar. ‘‘Vijf vrouwen zijn op zo’n ‘pay day’ bij dat stel voor de deur gaan staan dreigen. Als de man zijn vrouw nog één keer zou molesteren, zouden zij hem aanpakken. Dat hielp. Vrouwen moeten de stilte doorbreken.’’
Opvanghuis
Op haar beurt kon Dijksman De Lille ook inspireren. ‘‘Ik vertelde haar dat in Nederland de pleger van huiselijk geweld voor tien dagen uit huis wordt geplaatst. Ze was onder de indruk. Vrouwen zijn meestal het slachtoffer. In Zuid-Afrika krijgen ze vaak de schuld van de klappen. Met een opvanghuis voor slaande mannen kunnen vrouwen en kinderen in hun huis blijven.’’ Dijksman zag in De Lille een moedige, maar eenzame vrouw. De positie van vrouwen in Zuid-Afrika staat in de kinderschoenen. Ook bij de politie. ‘‘Ik zag veel overeenkomsten met hoe het hier 25 jaar geleden was. Volgens de mensen die ik sprak, hebben vrouwen de politie menselijker gemaakt.’’
Internationale ervaring
Top-POINT staat voor ‘top politie internationaal’ en is ontwikkeld door Politietop Divers en het Instituut voor Integratie en Sociale Weerbaarheid van de Rijksuniversiteit Groningen (RuG). Het project biedt de kans om waardevolle internationale ervaring op te doen in een meestal niet-Europees land.
Jongeren
Dijksman is erg onder de indruk van de doortastendheid van de neighbourhood watch, een soort buurtwacht. Ze reed een keer met hen mee toen er een jongen op straat liep die daar niet woonde. Hij voldeed aan het signalement van een eerder gesignaleerde inbreker. ‘‘Ze spraken die jongen aan en verzochten hem vriendelijk ‘hun’wijk te verlaten. De jongen werd gevolgd tot hij uit de wijk was. Dat zou je hier eens moeten doen. Hier vinden we het heel moeilijk om jongeren aan te spreken. Daar doen ze het gewoon.’’
Dwarser
Haar verblijf heeft haar veranderd. Het maakte haar dwarser, zegt ze zelf – in positieve zin. De samenwerking tussen politie en bevolking in Kaapstad inspireerde haar om in haar eigen regio een balletje op te gooien. Zou zo’n buurtwacht hier ook niet kunnen werken? Een gemeenteraadslid was daar tegen. Dat irriteerde Dijksman. ‘‘Dat maakt die buurtwacht zelf wel uit’’, reageerde ze. ‘‘Ik heb daar gezien hoe men echt verantwoordelijkheid pakt."