Politietop divers

Ter Horst zet benoeming in de wacht

09-03-09 - (10/12/14-03-09 geactualiseerd met diverse krantenartikelen) Het AD meldt in het artikel ‘Bah, de zoveelste witte man’ dat minister ter Horst een nieuwe variant heeft gevonden bij de voordracht voor de benoeming tot korpschef. Zij heeft de benoeming in de wacht gezet. In ruil voor de benoeming wil zij volgens de krant de garantie dat de eerstvolgende drie vacante of vrijkomende topbanen voor vrouwen of allochtonen zijn.

Benoeming korpschef uitgesteld

Politicoloog Ruud Koole van de Universiteit Leiden zegt in het artikel dat positieve discriminatie een goed streven is, maar dat het niet dwingend moet worden opgelegd: “Dat komt als een boemerang terug.” Zo is het volgens de hoogleraar best een goed idee de politie een afspiegeling te laten zijn van de samenleving. Juist de politie “werkt in de haarvaten van die samenleving” en moet weten waar het op straat over gaat. Koole geeft in principe minister Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaken) gelijk. De minister heeft de benoeming van de korpschef in Dordrecht uitgesteld omdat er weer een autochtone man uit de bus dreigt te rollen, terwijl zij met de korpsbeheerders heeft afgesproken dat er meer vrouwen en allochtonen in topfuncties worden benoemd. “Het is goed om een concreet geval te gebruiken om de doelgroep te bereiken,” oordeelt Koole. Maar in harde percentages vastleggen dat de helft of een kwart vrouwelijk of van allochtone afkomst moet zijn, is vragen om moeilijkheden, meent hij. “Dan worden er toch, mensen aangenomen in functies waarvoor ze niet zijn gekwalificeerd. Dat geeft scheve gezichten in de organisatie.” Dat is niet het enige nadeel. Het geeft altijd grote spanningen en de nieuwe medewerker begint meteen op achterstand. Maar het ergste is dat de hele groep waar de functionaris voor staat, op zijn of haar falen wordt aangekeken, denkt Koole. “Dan bevestig je de vooroordelen. Dat is niet goed voor de organisatie, maar ook niet voor de groep waaruit die mensen afkomstig zijn’.”

Anders verandert er nooit iets

Verderop in het artikel haalt het AD Han Entzinger aan, hoogleraar multiculturele samenleving aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en lid van de Politie Diversiteitsraad. Hij vindt dat er in het geval van de politie iets moet gebeuren: “Als er maar steeds blanke mannen worden benoemd op topposities bij de politie, verandert er nooit iets.” Entzinger vindt dat de politie een afspiegeling moet zijn van de samenleving.

Keiharde garantie

Volgens het AD zeggen ingewijden dat minister Ter Horst bereid is Visscher te benoemen, maar dat ze in ruil daarvoor de keiharde garantie wil hebben dat minimaal de eerstvolgende drie vacante of vrijkomende topbanen voor vrouwen of allochtonen zijn. Het gaat daarbij in elk geval om de vacatures van korpschef in de regio's Twente (waar nu een vrouw interim is), Brabant-Noord en Gelderland-Midden. In Zeeland wordt een vrouw plaatsvervangend korpschef. Die regio zoekt ook een nieuwe korpschef.

Tussenvariant: benoeming in de wacht gezet

De krant legt uit dat bij de benoeming van een korpschef niemand over één nacht ijs gaat. Eerst is er een personeelscommissie die de kandidaten selecteert. Dan komen er adviezen van de commissaris van de koningin en de procureur-generaal. Uiteindelijk ligt de beslissing bij de korpsbeheerder. Vervolgens gaat er een voordracht naar de minister van Binnenlandse Zaken. De bewindspersoon heeft het laatste woord. Die kan benoemen of afwijzen. Een tussenvariant heeft minister Ter Horst nu uitgevonden: de benoeming is in de wacht gezet. Na gesprekken met de burgemeester van Dordrecht kan de minister alsnog akkoord gaan met de voordracht of bij haar afwijzing blijven. Dan moet de politieregio Zuid-Holland Zuid opnieuw op zoek. En dus de hele procedure nog een keer doorlopen.

In anderhalf jaar tijd geen geschikte vrouw of allochtoon?

Voorzitter Sanne Eichhorn van de Vereniging van Middelbare en Hogere Politieambtenaren (VMHP), zegt volgens het Parool in het artikel ‘Rel om veto tegen blanke korpschef’ dat ze helemaal eens is met de twee grootste politiebonden ACP en Nederlandse Politie Bond (NPB) die het diversiteitsbeleid van Ter Horst onderschrijven, maar wel vinden dat kwaliteit voorop staat. Toch kan zij zich volgens de krant niet voorstellen dat er in bijna anderhalf jaar tijd geen geschikte vrouwelijke of allochtone kandidaten voorbij zijn gekomen, want zo lang bestaat de vacature in Zuid-Holland al.

Meeste korpsbeheerders zoeken het oude vertrouwde

Het Parool schrijft dat Eichhorn denkt dat veel korpsbeheerders niet openstaan voor de kwaliteiten van vrouwen en andere etniciteiten. “De meeste korpsbeheerders zoeken naar het oude vertrouwde, en dat is een man afkomstig uit de politiewereld.”

Korpschef is witte man, al wil Ter Horst het anders

De Volkskrant plaatst 10 maart foto’s van de 25 regiokorpschefs op een rijtje in het artikel ‘Korpschef is witte man, al wil Ter Horst het anders’ en zet daarbij dat zo in een oogopslag duidelijk wordt dat de Nederlandse hoofdcommissaris een blanke man is en dat er ondanks de afspraken die er zijn om de politietop 'diverser' te maken (meer vrouwen en allochtonen), slechts vier vrouwelijke korpschefs zijn, van wie één ad-interim. De krant citeert minister Ter Horst: “Als je je niet verzet tegen het automatisme dat mannen, witte mannen, worden benoemd, met name bij de politie, dan zal er nooit een diverse politie komen.”

In Noorwegen hebben streefcijfers trekkracht

Ook haalt de krant Hans van den Bergh aan, projectleider van het Landelijke Expertise Centrum Diversiteit (LECD): “Je kon erop wachten dat het een keer mis zou gaan en dat is nu gebeurd in Zuid-Holland-Zuid'. Minister Ter Horst is al boos geworden bij een aantal eerdere benoemingen. Maar boos worden alleen helpt dus niet.” “Zolang men denkt: het komt vanzelf wel goed, gebeurt er dus niets. In Noorwegen hebben die streefcijfers een trekkracht. In de raden van toezicht van de politie is daar nu 40 procent vrouw.”

Selectiecommissies kiezen meestal klonen van zichzelf

Over dat de drie vrouwelijke korpschefs niet uit de politieorganisatie komen zegt hij: “In de ruim dertig jaar dat dit onderwerp de aandacht heeft, is er niet één vrouw door het glazen plafond gekomen. Als de minister nu meer diversiteit wil, moet zij weer zij-instromers aantrekken.” “De politie is een witte-mannenbedrijf. En selectiecommissies kiezen meestal klonen van zichzelf.” Over de functie-eisen zegt hij dat ze 'generiek mannelijk' te noemen zijn: daadkracht, ruime beschikbaarheid, besluitvaardigheid en
doortastendheid.

Niet eenvoudig af te stappen van het bekende

De krant meldt dat Ineke Stam, voorzitter van Politietop Divers, eind januari een alarmerende brief aan de korpsbeheerders en hoofdcommissarissen stuurde, omdat die hun afspraken met de minister niet nakwamen. In 2011 moet een kwart van de topfuncties bij de politie door vrouwen en allochtonen zijn vervuld. Dat dreigt niet te lukken: sinds die afspraken werden gemaakt zijn zeventien mannen benoemd en maar drie vrouwen, onder wie een allochtone vrouw. Volgens Stam is dat geen onwil van de politiekorpsen. “Het is niet eenvoudig om af te stappen van het bekende en op een onorthodoxe manier op zoek te gaan. Je moet echt van tevoren zeggen: ik ga voor een vrouw of allochtoon. Anders lukt het niet.” Volgens de krant vindt ze het optreden van Ter Horst begrijpelijk: “Het is vervelend voor dit concrete geval, maar als je de cijfers ziet, is het gewoon nodig. We zouden ons moeten schamen dat het nog niet is gelukt.”

Ook in het Nederlands Dagblad van 10 maart komt Stam aan het woord in het artikel ‘Politietop nog te wit en te mannelijk’. Stam: “Het is wel een beetje treurig dat er zoveel voor nodig is om vrouwen en allochtonen op die topplekken te krijgen. Maar het is een bekend psychologisch principe: Mensen zijn altijd op zoek naar het bekende. Tussen de oren moet het veranderen."

Vrouwelijke en allochtone toppers niet moeilijk te vinden

"We moeten ons niet laten verleiden tot een kwaliteitsdiscussie. Vrouwen en allochtonen bieden evenveel kwaliteiten. We zijn nu echt bezig met een flinke inhaalslag. Van de volgende negen topvacatures zullen er zes door vrouwen worden vervuld.” Volgens de krant verzekert ze dat vrouwelijke of allochtone toppers niet moeilijk te vinden zijn: “Dertig geschikte kandidaten hebben zich gemeld. Een aantal is direct gekwalificeerd om op korte termijn aan de slag te gaan.”

De beste moet het worden

Korpschef Aad Meijboom van Rotterdam-Rijnmond zegt in ‘Korpschef is witte man, al wil Ter Horst het anders’: “Volgens mij gaat het vooral om kwaliteit. Het wordt door de opstelling van de minister 'onnodig ingewikkeld'. "Het maakt niet uit of iemand homo is, of dik of dun of vrouw. De beste moet het worden.” Volgens de krant zegt Stam dat vrouwen en allochtonen in deze situatie de beste kandidaten zijn en volgen binnenkort enkele benoemingen van vrouwen in de politietop.

Korpschef toch een blanke man

NRC Next meldt 12 maart in het artikel ‘Korpschef toch een blanke man’ dat de minister van Binnenlandse Zaken, Guusje ter Horst, na een beraad met korpsbeheerder Bandell en voorzitter Van Aartsen van het korpsbeheerdersberaad, Teun Visscher toch heeft voorgedragen als korpschef van de regiopolitie Zuid-Holland-Zuid. In het gesprek zijn verscherpte afspraken gemaakt over het halen van de doelstellingen om meer vrouwen en allochtonen in de top van de politie te krijgen.

Binnen politie voorkeur voor mannelijke leiders

Het Brabants Dagblad plaatst 14 maart een bericht van Sanna Eichhorn, voorzitter van de Vereniging van Middelbare en Hogere politieambtenaren (VMHP) onder de titel ‘Een vrouw is nu het beste voor politie Brabant-Noord’. Hierin schrijft zij dat er veel onderzoek is gedaan naar de vraag waarom de politie er niet in slaagt om aan de top een divers samengesteld team te krijgen en dat nog steeds blijkt dat er binnen de politie een voorkeur aanwezig is voor mannelijke leiders.

Afspraken over diversiteit aanvullen

Eichhorn vervolgt: “De vakbond VMHP heeft als ondertekenaar van de politie-cao afgesproken met de minister Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaken) om na te gaan of en in welke mate gemaakte afspraken over diversiteit aangevuld kunnen of moeten worden. Het doel is om bij te dragen aan het werven en langdurig behouden van vrouwen en allochtonen." ... "Tot nu toe is de realisatie van deze resultaten ver achtergebleven. Na anderhalf jaar is de stand als volgt: van de twintig benoemingen in de korpsleidingen zijn zeventien naar mannen en drie naar vrouwen, van wie een naar een allochtone vrouw, gegaan. Het bevreemdt de VMHP dat die 17 korpsbeheerders er in het afgelopen jaar niet in zijn geslaagd een geschikte kandidaat met een diverse achtergrond te vinden." ... "Ter Horst wordt aan het eind van de procedure geconfronteerd met een bijna voldongen feit en heeft in de recente Zuid-Holland Zuid benoeming geprobeerd om nu eens niet akkoord te gaan met de voordracht van een autochtone mannelijke korpschef. Maar Teun Visscher wordt het wel."

Weerstand is er om overwonnen te worden

"De minister heeft zelf een extra programma opgezet: de Politietop divers, en samenwerkingsprogramma dat moet zorgen dat in 2011 diversiteit in de top van de politie een feit is en duurzaam verankerd. Het risico is dat het programma dwars door bestaande afspraken heen gaat en weerstand oplevert. Maar weerstand is er om overwonnen te worden. De politie is op zoek naar kwalitatief en diversiteit. In de vijver van die doelgroep wordt door overheid en bedrijfsleven gevist. De politie zal dus snel moeten zijn om mensen binnen te halen. Als Binnenlandse Zaken en de politie er gezamenlijk in slagen om procedures te verkorten en slagkracht in de procedure te brengen zal dit voorkomen dat kwalitatief goede kandidaten gedurende de procedure afhaken."

Niet in 2011, maar nu

"Na iedere benoeming die niet divers is, wordt beloofd dat de volgende benoeming een vrouw of allochtoon wordt. Dat is een interessante belofte omdat in de regio's Twente, Zeeland en Brabant-Noord een vacature is voor korpschef. Twente heeft inmiddels een vrouwelijke interim met veel kwaliteit als korpschef aangesteld. De politie presteert beter door diversiteit. Daarom wil de VMHP dat afspraken hierover worden nagekomen. Niet in 2011 maar nu in Twente, Zeeland en Brabant-Noord.”

Bron: AD, 09-03-09 ‘Bah, de zoveelste witte man’
Bron: Parool, 09-03-09 ‘Rel om veto tegen blanke korpschef’
Bron: Volkskrant, 10-03-03 'Korpschef is een man, al wil Ter Horst het anders'
Bron: Nederlands Dagblad, 10-03-09 ‘Politietop nog te wit en te mannelijk’
Bron: NRC Next, 12-03-09 ‘Korpschef toch een blanke man’
Bron: Brabants Dagblad, 14-03-09 ‘Een vrouw is nu het beste voor politie Brabant-Noord’