Nieuw in de rubriek Successen: Patricia van der Valk
28-01-11 - Sinds 1 december 2010 is Patricia van der Valk plaatsvervangend korpschef in Twente. Tot dat moment was ze afdelingshoofd maatwerkzaken bij het Openbaar Ministerie in Almelo. Eerder werkte ze bij de politie Utrecht, waar ze het voetbalvandalismebeleid onder haar hoede had. Daarbij had het voordelen om vrouw te zijn. Ook in haar nieuwe functie zoekt ze naar de mogelijkheid om verschillen waardevol te maken.
Frontlijnpositie
Op de leeftijd van 59 jaar ligt een stap van het OM naar de politie misschien niet zo voor de hand. “Toch wilde ik nog graag wat anders,” legt Patricia van der Valk uit. “De politie vond ik altijd al een aantrekkelijke organisatie vanwege de frontlijnpositie. Maar een nieuwe kans wordt pas concreet als er iets langskomt. En als het niet gek is om daar op je 59e nog een gooi naar te doen, dan doe je dat toch? Officier van justitie werd ik ook relatief laat, pas op mijn 43e. Ik heb veel verschillende dingen gedaan en die ervaringen kan ik allemaal meenemen.”
Straatervaring
Van der Valk is criminoloog en later in haar loopbaan studeerde ze rechten. Als juriste is ze meer geworteld in de maatschappelijke dan in de juridische basis. “De context van een delict boeit me het meest. Ik vind het interessant om daar dan een juridisch kader bij te zoeken.” In haar beleidsfunctie bij de politie Utrecht was voetbalvandalisme haar domein en daar heeft ze straatervaring opgedaan. Aanwezig zijn bij thuiswedstrijden en meegaan naar uitwedstrijden was vaste prik. “Ik stond wel eens met supporters van Ajax voor me en die van FC Utrecht achter me. Dat klinkt heftig, maar het zijn ook maar gewone mensen.”
Kwetsbaar opstellen
In een dreigende omgeving kwam haar sekse haar soms van pas, zoals een keer bij aanhoudingen na een wedstrijd. “Ik stapte in mijn eentje in een bus waar supporters boven op het dak zaten en uit de ramen hingen. Ik dacht: één, twee, drie, in godsnaam. Maar die kerels die dachten gevaarlijk en stoer te zijn, zaten allemaal als brave jongetjes op hun stoel. Blijkbaar had ik als klein vrouwtje met de leeftijd van hun moeder dat effect.” Voor haar politiefunctie kan haar vrouw-zijn ook nuttig zijn, vermoedt ze. “Zou het van een vrouw niet eerder geaccepteerd worden als ze laat merken dat ze iets niet weet dan van een man op dit niveau? Een man kan zich waarschijnlijk minder kwetsbaar opstellen.” Ook op straat kun je je voordeel doen met je geslacht, weet Van der Valk: “Als gemengd koppel overweeg je steeds bij welke situatie de man en bij welke de vrouw naar voren stapt. Je hoeft niet in alles goed te zijn. Benut je sterke punten, ook als die seksegebonden zijn.”
Nuttige kennis vanuit het OM
Vanuit het OM brengt ze veel nuttige kennis mee voor de politie. “Ik ken de procedures. Ik weet hoeveel tijd en energie het voor de politie kost om dingen te herstellen die niet meteen goed gaan. Ik ken de frustratie over stokoude zaken. Ik weet hoeveel kansen er nog liggen en kan dingen in onderling verband bekijken, omdat ik de blik van het OM ken.” De omvang van beide organisaties is behoorlijk verschillend, beseft ze. “De grootte van de politieorganisatie bemoeilijkt dingen soms, bijvoorbeeld bij het omgaan met informatie.”
De politie overvraagd
Zoals ze bij het OM specifieke opvattingen had over aanpak en uitvoering, verwacht ze die als plaatvervangend korpschef ook te hebben. “Mijn ideeën deelde ik altijd, dat blijf ik doen. Met het besef dat het niet direct geregeld zal zijn. Ik weet dat de politie overvraagd wordt en ter discussie staat. Door de berichtgeving wordt het zelfvertrouwen aangetast, dat vind ik ten onrechte. Er zitten geweldige vakmensen die dingen doen om trots op te zijn.”
Behoeften begrijpen
Het OM is niets zonder de politie en de politie heeft geen slagkracht zonder het OM, stelt Van der Valk. Vanuit dat inzicht beziet ze haar functie en is haar ervaring waardevol. “Ik vind het prettig dat ik snap waarom het OM bepaalde dingen vraagt van de politie. Juist omdat ik weet wat het OM nodig heeft, kan ik hen vanuit deze positie beter bedienen.”
Luisteren naar burgers
Ook van de burgers heeft de politie steun nodig. Om die te krijgen, moet de politie naar ze luisteren, vindt Van der Valk. Zelfs als ze negatieve opmerkingen maken. “Die maken ze niet voor niets. Je moet een manier vinden om er niet door gekwetst te raken, maar er iets mee te doen. Je kunt burgers niet enerzijds hard nodig hebben en anderzijds negeren. Wees blij dat ze geïnteresseerd genoeg zijn om kwaad op je te zijn! Onverschilligheid zou veel erger zijn.”
Lees meer interviews in de rubriek Mijn carrière > Successen