Nicole Bogers: “Hoe laten we mensen zich thuis voelen?”
16-11-10 - In het boek ‘Licht en schaduw’ komen vijftien vrouwen uit Nederland aan het woord van wie het merendeel van elders komt. De levensverhalen gaan over veerkracht en vechten, settelen en hoe succesvol ze zijn. Met acht van deze wereldvrouwen konden de aanwezigen van netwerk ‘Het glazen plafond doorbroken’ in gesprek. Nicole Bogers zat aan tafel bij sociologe drs. Parwin Shahbazy, een vrouw die in 1995 vluchtte uit Iran. In Nederland kwam ze in een identiteitscrisis, want wie was ze in Nederland?
Opbouwen in Nederland
Shahbazy schrijft: “Nooit zal ik het eerste college vergeten. Ik was de enige oudere, en ook de enige allochtoon in het gezelschap. De docent begon aan de hand van voorbeelden uit te leggen wat het werkterrein is van de sociologie en noemde hierbij de asielzoekersproblematiek. Daar zat ik, onderzoekster en tegelijkertijd studieobject. Iedereen keek natuurlijk naar mij. Ik voelde me als ‘het probleem’ neergezet en dat is gedurende mijn hele studie zo gebleven.” En: “Niets was meer over van mijn bevlogenheid tijdens mijn studie in Iran. Waar was de krachtige student gebleven die haar betoog wist op te bouwen en over te brengen? Ik had last van de taalbarrière van de beeldvorming die er bestond rond ‘allochtonen’ in het algemeen en vluchtelingen in het bijzonder. Toch heb ik ook aan deze studententijd goede vriendschappen overgehouden.” Inmiddels heeft ze haar leven en carrière in Nederland opgebouwd.
Bron van kracht
Bogers vertelt: “Haar kracht raakt me. Ze beoordeelt haar verleden niet als last, maar als bron van kracht. Dat straalt ze ook uit. Ook haar beschrijving van haar dubbele identiteit vind ik mooi: er ‘Ik ben geen Iranese, geen Nederlandse; ik ben een mix.’”
Hoe kunnen we aantrekkelijker worden?
“Ik zie dat in de politieorganisatie een aantal hoogopgeleide allochtonen de organisatie verlaat. De wat lager opgeleide mensen blijven, omdat zij meer kans hebben op een beter leven in Nederland. Ik kan me heel goed voorstellen dat mensen hun ervaring ten dienste willen stellen aan hun geboorteland. Toch lijkt het me ook goed te kijken hoe we mensen kunnen verleiden in onze organisatie te blijven. Ze kunnen tenslotte in beide landen van waarde zijn. Hoe kunnen wij ervoor zorgen aantrekkelijker te worden?”
Vul de intentie niet gelijk in
Het verhaal van Shahbazy bewijst volgens Bogers dat goede intenties alleen niet genoeg zijn. “Het ligt in het karakter van deze vrouw verantwoordelijkheid te nemen. Dat is haar heel lastig gemaakt. In haar begintijd in het asielzoekerscentrum werd alles voor haar geregeld. Zo mocht ze zelfs haar eigen eten niet koken. Dat verbod had misschien goede intenties, maar voor haar werkte dat averechts. Ze heeft er dan ook hevig tegen geprotesteerd. Dat is wel een les die we ons allemaal ter harte kunnen nemen. Hoe zorg je ervoor dat je intentie overkomt zoals je het bedoelt? Het antwoord is misschien dat je beter eerst het ‘wat’ van die prachtige intentie kunt delen met de mensen waarvoor het bedoeld is. Dan kunnen zij wellicht het ‘hoe’ (helpen) invullen. Dat geeft een grotere garantie op het gewenste resultaat, dan het gelijk zelf uit te werken. Als we hoogopgeleide mensen uit een andere cultuur willen vasthouden, laten we dan dus vooral aan hen vragen hoe we dat het beste kunnen invullen.”
Nieuwe ideeën
Shahbazy ziet parallellen tussen Iran en Nederland in het debat over de politieke islam. Als je het eens bent, dan ben je een vriend en ben je het niet eens dan ben je vijand. Bogers: “Juist dit soort observaties maken voor mij bijeenkomsten waar je nieuwe mensen met nieuwe ideeën ontmoet, de moeite waard.”
Meer informatie
- Lees meer over Het glazen plafond doorbroken.
- Licht en schaduw is uitgekomen onder redactie van Halleh Ghorashi en Christien Brinkgreve bij VU Uitgeverij, ISBN 978 90 8659 422 1.