Politietop divers

Juryrapport Diversiteitprijs 2009

Inleiding

Mevrouw de Minister, Dames en Heren,

Het thema van deze dag is: Politie voor Eenieder. Tegelijk is het de titel van het visiedocument dat door de Raad van Hoofdcommissarissen wordt verspreid. De auditcommissie heeft de afgelopen maand in vijf korpsen mogen constateren dat er veel initiatieven zijn om ook werkelijk verbinding aan te gaan met de vele netwerken in onze multiculturele samenleving. Ook uit de workshops zoals die vandaag hier zijn gegeven blijkt dat de korpsen innovatief en creatief bezig zijn om zich te ontwikkelen naar een politie voor eenieder. Dat dit een moeilijk proces is hoef ik vandaag na alle berichten rond het onderzoek van de Inspectie Openbare en Veiligheid en rond de benoeming van een korpschef niet verder toe te lichten. Dat er door de vijf geauditte korpsen met veel energie aan wordt gewerkt staat voor de jury wel vast. Dit laat onverlet dat resultaten soms tegenvallen. De vraag is natuurlijk wel of het glas bij de politie, ook vergeleken met andere overheidsinstellingen en het bedrijfsleven, nu half leeg of half vol is. Dat er nog veel moet gebeuren staat voor iedereen wel vast.

Beste project en beste vakman/vrouw

Vorig jaar reikte de minister voor het eerst de prijs uit voor het beste project op het gebied van diversiteit. De aandacht voor goodpractices bleek zo groot dat het aantal workshops dit jaar aanzienlijk werd vergroot. Het aantal aanmeldingen voor het beste project was dit jaar het dubbele van vorig jaar. Alle ingezonden projecten hebben we voorgelegd aan alle korpsen en aan hun gevraagd welke zij de beste vonden. Door alle korpsen op drie na is hierop gereageerd. Daarom mag met recht gezegd worden dat het beste project de keuze is van de hele politie. Ik veronderstel dat dit betekent dat het project volgend jaar ronde deze tijd zal zijn geïmplementeerd in een groot aantal korpsen. De minister zal straks bekend maken welk project het is.
Voor het eerst vroegen wij aan de korpsen een van hun mensen te nomineren voor de prijs van vakman/vakvrouw van het jaar. Wij ontvingen negen inzendingen. Alle genomineerden hebben vanmorgen gedurende één minuut toegelicht waarom het korps hen nomineerde. De winnaar werd bepaald langs twee sporen. De jury van de diversiteitprijs bestudeerde de voorstellen van de negen korpsen en stelde op basis hiervan hun volgorde vast. De deelnemers van deze dag konden hun stem uitbrengen. De resultaten van beide stemmingen hebben wij na de lunch bij elkaar gevoegd. De minister heeft het voorrecht om ook dit resultaat bekend te maken.

De genomineerden Diversiteitprijs

De korpsen die het hoogst scoorden bij het invullen van het referentiekader waren tot dit jaar steeds automatisch genomineerd voor de diversiteitprijs. Omdat reeds het zijn van genomineerde als prestigieus werd ervaren en de minister vorig jaar geldprijzen toekende aan de genomineerden werd afgesproken dat de jury pas na de audits beslist welke korpsen zijn genomineerd. Hierbij kijkt de jury in het bijzonder na de samenwerkingsafspraken die de minister met de korpsen maakte, hierbij moet u vooral denken aan de streefcijfers, daarmee de aandacht voor instroom en behoud, de implementatie van het multicultureel vakmanschap zoals vastgelegd in “Politie voor eenieder” en de aandacht voor de interne veiligheid voor met name vrouwen, allochtonen en homoseksuelen. Hierbij gaat het dan vooral ook om duurzaamheid en borging van de processen.
Daardoor is het mogelijk dat het korps waar veel creativiteit werd aangetroffen, zelfs in de organisatie van het korpsbezoek, met veel interessante projecten op de werkvloer, u zag wellicht de workshop die daarover vandaag werd gegeven, de ontmoeting met veel boeiende mensen, niet werd genomineerd. Ik hoop dat het korps Limburg-Noord, want daar heb ik het over, uit de audit en de rapportage hierover de inspiratie haalt om vooral op hun eigen Limburgse wijze door te gaan. Dat de korpschef hier aanwezig is lijkt mij een positieve indicatie.

De jury heeft besloten om te nomineren: Amsterdam-Amstelland, Friesland, Hollands Midden en Kennemerland te nomineren voor de diversiteitprijs 2009. Mag ik de vertegenwoordigers uitnodigen op het podium plaats te nemen.

Audit

De auditcommissie kende ook dit jaar weer een diverse samenstelling, mensen van buiten de politie, mensen werkzaam bij de politie, vrouwen en mannen, allochtonen en autochtonen en mensen met een verschillende seksuele voorkeur. De auditcommissie bestond dit jaar uit: Mohammed el Achkar (TNT-Post), Anneke Nahumury (LECD), Judith Renes (Kwaliteitbureau Politie), Patricia Kaihena (LECD). Zij werden voortreffelijk ondersteund door Patricia Kaihena die ook dit weer in een korte tijd enorm veel werk verzette.

De resultaten

Alle genomineerde korpsen hebben een vrouw in de korpsleiding. Zou dit toeval zijn.
Een van de genomineerde korpsen zit nu met nu met het percentage allochtonen al boven het met de minister voor 31-12-2010 afgesproken streefpercentage. De drie andere korpsen verwachten deze conform de afspraak te halen. Dit neemt niet weg dat het werven en behouden van allochtonen nog steeds veel zorgen baart en dat veel aandacht nodig is. Voor de instroom zagen wij heel goede voorbeelden van werving. Die wervingscampagnes met een persoonlijke benadering van mogelijke kandidaten bleken het meest succesvol. Laten we vooral van deze succesvolle leren, want het is noodzakelijk. De instroom blijft te laag en de uitstroom te hoog. Dames en Heren dit kan en moet beter.

Nu de vier korpsen die u hier voor u zie, natuurlijk lees ik u niet de volledige auditrapportages voor, maar de belangrijkste bevindingen:

In alfabetische volgorde:

Amsterdam-Amstelland

Vorig jaar dacht de auditcommissie enige stagnatie in de resultaten te zien. Nu is er weer sprake van veel activiteiten. Het korps biedt ruimte voor innovatie en creativiteit. Op het gebied van diversiteit bruist het weer op z’n Amsterdams. Er is ondernemerschap, er is lef.
Het aantal allochtonen blijft stijgen ondanks dat een geheel op de eigen regio toegesneden wervingscampagne, met veel aandacht voor allochtone jongeren, tot nu niet de verwachte resultaten oplevert. De auditcommissie was erg onder de indruk van de leergang Diversiteit in Leiderschap. 300 leidinggevenden volgen een training in multicultureel vakmanschap. Met aandacht voor culturele dilemma’s, eigen vooroordelen, en het verbeteren van de aanspreek cultuur. Er bestond aanvankelijk nog al wat Amsterdamse sepsis bij veel cursisten. Na de eerste ervaringen werd het enthousiasme groot. De mond tot mond reclame zorgt voor succes. Volgens de medewerkers is de veiligheid voor vrouwen, allochtonen en homoseksuelen verder verbeterd. De netwerken van de wijkagenten werden verder geprofessionaliseerd. Het korps kent uitgebreide interne netwerken die worden ingezet op hun specifieke competenties bij operationele problemen die te maken hebben met de veelheid aan culturen.

Friesland

Het aantal Friese allochtonen is laag in vergelijking met veel andere gebieden in Nederland. De aandacht van het korps Friesland is daarom vooral ook voor diversiteit breed (daarmee bedoelt naast aandacht voor etniciteit, ook leeftijd, extreem rechts, discriminatie, ongelijkwaardigheid en uitsluiting). Het streefpercentage allochtone medewerkers zal het korps zeker halen.
Het korps heeft de laatste twee jaar energiek ingezet op diversiteit en is nu echt op stoom. Het kent geen lange beleidsplannen maar een overzichtelijk activiteitenplan, gevolgd door per jaar aangegeven activiteiten, die elke zes weken worden gemonitoord met de korpschef. Met een vrouw als korpschef en nog twee allochtonen in de korpsleiding is het natuurlijk al een bijzonder korps. Alle leidinggevenden volgden een basistraining multicultureel vakmanschap die dit jaar een vervolg krijgt. Het korps kent een aantal vrouwelijke leidinggevenden op tactisch niveau als gevolg van een eerder project om vrouwen sneller geschikt te maken voor leidinggevende functies. Volgens medewerkers is de veiligheid vooruitgegaan, met name de jongere leidinggevenden gaan hier beter mee om. De veiligheid voor de allochtone medewerkers dient te worden verbeterd.

Hollands Midden

Het korps Hollands Midden kent een wat latere start maar is vooral de laatste twee jaar bezig met een snelle inhaalslag. Naar mening van het korps doen berichten in de media niet altijd recht aan de inspanning en de resultaten van het korps. Overigens in een uitzending op TV van Prem kwam het korps zeer positief in beeld. Met het project de Schakel, dat Prem liet zien, bereidt het korps allochtone jongeren voor op hun sollicitatie en selectie voor de politie. De zeer belangrijke bijvangst van dit project is dat het bij zowel de politiemedewerkers als de allochtone jongeren leidt tot imago verbetering. Ook de jongeren die uiteindelijk niet solliciteren, blijven ambassadeur voor de politie. Het persoonlijk benaderen van mogelijke kandidaten blijkt een belangrijke succesfactor. Het korps heeft het voor eind 2010 afgesproken streefcijfer voor allochtonen nu reeds overschreden.
Het korps kent een opleiding Marhaba met veel aandacht voor de Marokkaanse cultuur, deze wordt verplicht gevolgd door alle leidinggevenden en wijkagenten. Alle politiestudenten van het korps krijgen een training in het omgaan met allochtone straatjongeren. Het omgaan met eerwraak krijgt veel aandacht in het korps. Het korps werkt zeer betrokken aan de instroom èn doorstroom van minder validen. Het auditteam sprak met enkele van deze enthousiaste medewerkers.

Kennemerland

Het korps Kennemerland koos voor twee strategische opties: van denken naar doen en dus minder beleidspapieren maar meer actie, en meer ruimte voor initiatief aan de basis, dus korpsleiding meer loslaten. Het leidt tot mooie projecten. Door een van de teams werd een cursus interculturele communicatie ontwikkeld. Dit jaar wordt deze uitgerold voor het hele korps. Het project ‘De Bus’ kent vele aspecten, het brengt korpsleden bij elkaar om van elkaars projecten te leren, het brengt allochtonen naar de cursussen voor ouders, voor jongeren, het zoekt mensen op in de buurten en door dit geheel wekt het belangstelling voor sollicitanten bij de politie. Ook hier zie je dus de persoonlijke benadering van mogelijke kandidaten. Wanneer de stijging van het aantal allochtonen van de afgelopen jaren doorzet zal ook Kennemerland het met de minister afgesproken streefpercentage halen. De veiligheid in het korps voor vrouwen, allochtonen en homoseksuele gaat vooruit. Steeds meer chefs hebben er oog voor, zijn actief en zijn in staat incidenten in openheid bespreekbaar te maken.

De winnaar

Dames en heren, u hoort dat alle vier de korpsen duidelijk prioriteit geven aan diversiteit, aan multicultureel vakmanschap. De instroom en het behouden van allochtonen krijgt veel aandacht. Alle vier hebben een vrouw in de korpsleiding. Toch kan er maar een de winnaar zijn. De winnaar is. De naam van het korps ga ik niet noemen, dat doet hierna de minister. Ik zal toelichten waarom het korps volgens de jury de diversiteitprijs 2009 verdient.

Het korps investeert veel in de werving van allochtonen. Het gebeurt op innovatieve wijze. Tegenvallende resultaten leiden niet tot ontmoediging maar nieuwe energie en lef voor een volgende aanpak. Het afgesproken streefcijfer zal het korps zeker halen. Niet omdat het vastligt in beleidsdocumenten en afspraken met de minister, maar vooral uit de eigen overtuiging dat het politiewerk in de regio slechts op kwalitatief goede mannier gedaan kan worden met een divers samengesteld korps.
Op onorthodoxe wijze introduceert het korps multicultureel vakmanschap bij de medewerkers. Het korps leert leidinggevenden omgaan te gaan met culturele dilemma’s, voorvallen openlijk te bespreken en daardoor de professionaliteit van het politievak in deze multiculturele samenleving te vergroten.

Medewerkers met specifieke competenties door hun culturele achtergrond, worden ingezet voor het oplossen van problemen in het uitvoerende politiewerk die te maken hebben met deze andere culturen. Het draagt bij aan een betere uitvoering van het politiewerk, en het draagt bij aan het gevoel van eigenwaarde van deze medewerkers.
Het korps heeft het beleid dat veiligheid voor vrouwen, allochtonen en homoseksuelen prioriteit heeft. En ze doen het ook. Medewerkers zeggen dat zij ervaren dat de veiligheid de laatste jaren toeneemt. Dit betekent niet dat er geen incidenten meer voorkomen, maar chefs zijn steeds beter in staat om dit te signaleren en er op juiste wijze mee om te gaan. Voor het behouden van medewerkers is dit van groot belang.

Het korps heeft geïnvesteerd in het maken van verbinding met externe netwerken. In geval van operationele calamiteiten bewezen deze hun meerwaarde bij het aanpakken van de problemen.
Dames en heren, diversiteit is een weerbarstige materie. Resultaten zijn niet snel en op eenvoudige wijze te behalen. Het gaat om vasthoudendheid, innovatie, creativiteit en lef. Deze eigenschappen trof de jury aan bij de winnaar van de diversiteitprijs 2009.

Terug naar het artikel Amsterdam-Amstelland wint diversiteitsprijs.