Gerda Dijksman: “Africa here I come!”

25-11-09 - “Africa here I come!” Met die gedachte vertrok Gerda Dijksman naar Zuid-Afrika. “Maar het was koud en donker toen ik aankwam. En het guesthouse zag er wat anders uit als op de foto. De eerste dagen beleefde ik geen honeymoonfase, zoals de professor die het toppointprogramma begeleid, had beloofd. Ik meteen in fase twee: de shockfase.” In dit artikel doet zij ons verslag van haar aankomst en eerste ervaringen voor het programma Top-POINT.

GErda Dijksman

Andere wereld

Ze vertelt hoe anders de wereld is waarin ze terecht komt. “Het eerste dat ik las in de krant, was dat in Kaapstad 699 politiemensen waren aangeklaagd voor moord, verkrachting, beroving etcetera. Tot mijn verbijstering waren er 588 ook daadwerkelijk veroordeeld. Daarnaast waren actualiteitsprogramma’s en kranten gevuld met het doodschieten van leden van straatcomités en politiemensen. De laatsten vanwege hun dienstpistool waarvan ze beroofd werden.”

De buurt en jezelf verkennen

“Bij het verkennen van de buurt zag ik hoge hekken rond de huizen en borden met ‘armed respons’. Het guesthouse waar ik verblijf ligt op een heuvel vanwaar je de Tafelberg ook kan zien. Indrukwekkend!” Als ze een paar dagen later terugkomt van het boodschappen doen, gaat ze onderweg even zitten. “Ik bedenk me dat ik het niet voor mogelijk had gehouden dat ik nu hier op een laag bankje in Rondebosch zou zitten zo ver van huis. Je neemt jezelf inderdaad mee met al je gevoelens. Geen ontkomen aan en dan moet je nog beginnen!”

Niet oordelen is hier moeilijk

“De opstartfase is altijd moeilijk, dus het duurde een paar dagen voordat ik op gang was. Dan dacht ik ‘vandaag ga ik naar Kaapstad’, maar dan moest ik even overschakelen naar ‘African mode’. Dat betekent geduldig afwachten, heel erg afwachten. Ik ben op zoek naar authentiek leidinggeven, wat betekent dat je ondanks je grootheid altijd de menselijke maat blijft zien. Macht corrumpeert. Dat is in elk land zo. Wat een uitdagingen, vooral in dit land, om verzoening te blijven zoeken tussen al die groepen en mensen die zichzelf verrijken ten koste van anderen. Niet oordelen is hier echt moeilijk.”

Veel luisteren en observeren

De weken die volgen, luistert en observeert Dijksman vooral veel. “De dagen worden gevuld met interessante diensten en afspraken. Nachtdiensten van 18.00 uur tot de volgende dag 06.00 uur en dagdiensten van 06.00 uur tot ’s avonds 18.00 uur. Wat voel je je klein hier in de omgeving van Kaapstad met de Tafelberg en ‘Lionshead’. De natuur is imposant. Constable Maculm laat me zijn sector, sector 1, zien en vertelt over alle hotspots. De zichtbaarheid van auto’s is hier zeer belangrijk.”

Community Police Forum was corrupt

“In de middag vertelt captain Nepaul dat de Community Police Forum (CPF) corrupt was in zijn sector en samenwerkte met criminelen. Die werd ontmanteld en nu is men gestart met een nieuwe CPF. In die tijd is hij bedreigd en wist men waar zijn kinderen op school zaten. Hij doet dan zelf ook geen arrestaties in zijn sector, anders is hij niet te handhaven. Politiewerk is hier niet eenvoudig.”

Township Guguletu

“Een andere ervaring is politiewerk in de township Guguletu. Het krioelt er door elkaar. Aangevers komen niet alleen, maar met de hele familie. Het bureau en de ‘bakkies’ (dienstauto’s) zijn oud en versleten. Guguletu bestaat uit vier sectoren.

Criminaliteitscijfers laten zien dat er in 2008 16 moorden zijn gepleegd en het doel (?) voor 2010 is 14. Tot nu toe zijn er 6 doden te betreuren. Oorzaken daarvan zijn de hoge werkeloosheidcijfers (60%) en de slechte behuizing; men woont er in shecks (golfplaten huisjes). Er is sprake van veel alcoholgebruik en huiselijk geweld. Heel veel mensen nemen geen deel aan de gemeenschap. Het leven heeft hier weinig waarde. Als ik samen met een politieman Guguletu verken valt de term ‘Kanana’ veel. Ik vraag wat dat betekent. Het beloofde land, is het antwoord.”

Meedenken over oplossingsrichtingen

“Wat is hier nog ongelofelijk veel te doen. De vraag rijst of het wel kan veranderen. Maar er niet in geloven zou nog veel erger zijn. Het gekke is dat ik na een week of drie bij mezelf constateer dat de angst die ik in het begin voelde voor al het vreemde langzaam verdwijnt en plaatsmaakt voor een oprechte belangstelling voor het leidinggeven aan deze ingewikkelde problematiek en het mee nadenken over oplossingsrichtingen met de Stationcommanders van Kaapstad en Guguletu. Daar vragen ze ook om! Het is nu al geweldig om hier te mogen zijn.”

Politietop divers